Jan Pronk

Presently I am holding a Chair in the Theory and Practice of International Development at the Institute of Social Studies, The Hague. I am a former politician in the Netherlands. I have also served as an international civil servant in various capacities in the UN. More

Columns

De Turkije deal is handel in mensen
Vice Versa on line, 28 maart 2017

Ruud Lubbers (1939 – 2018)
In Memoriam
Economisch Statistische Berichten, Jaargang 103 (4759), 15 maart 2018

Vluchten als noodweer
Het noodweer verzet van vluchtelingen is een aanklacht tegen onrecht gevoed door het Westen. We krijgen onze trekken thuis. Onze voorsprong is niet alleen eigen verdienste, maar berust mede op achterstelling van anderen. Wie vluchtelingen beschouwt als mensen die niet thuis horen binnen de Westerse beschaving, maakt zich schuldig aan voortduring van onrecht.
Vice Versa, december 2016

Geweldloos verzet
De ontwikkeling van tegenmacht in landen als Syrië en Yemen vereist dat Europeanen uit hun comfortzone stappen en op twee fronten in het geweer komen. Ten eerste, door vluchtelingen uit noodweer te verwelkomen, en machthebbers in Europa (en Nederland) die vluchtelingen willen weren tegen te spreken. Ten tweede, door te protesteren tegen het beleid van diezelfde Westerse leiders die, om redenen van goede betrekkingen, commercie en geopolitiek, geen tegenmacht willen uitoefenen op internationaal niveau, maar zich stil houden en de ogen sluiten voor onderdrukking en schending van mensenrechten. Wie niet daadwerkelijk solidair is, niet protesteert, ook zelf de ogen afwendt en de opbouw van tegenmacht schuwt, is mee verantwoordelijk.
Vice Versa, november 2016

Op naar een hervormde Europese Unie
'De EU is slecht voor Europa'. Die stelling is een drogreden.
Vice Versa, april 2016

Kabinet Den Uyl 1973-1977
In het kabinet den Uyl heb ik het vak mogen leren
In: Fjodor C. Buis, 'Dienaren van de Kroon', uitg. Lecturis, Eindhoven, 2015

Overwegingen na Parijs, vrijdag 13 november
Vormen bombardementen, grondtroepen, en killer robots het juiste antwoord? Is het zinvol, effectief en ethisch verantwoord grenzen te sluiten en vluchtelingen te weren of terug te sturen? Moeten we bondgenootschappen sluiten met machthebbers in de rest van de wereld die het Westen niet bedreigen, maar hun eigen bevolking onderdrukken? Zeven overwegingen bij het zoeken naar een antwoord.
Vice Versa, december 2015

Een boek waar je hart van open gaat
Wanneer de politiek het laat afweten en maatschappelijke organisaties zijn verzwakt, is er voor de vakbeweging nog veel werk aan de winkel.
Collega’s wereldwijd. 1975 – 2015 Veertig jaar internationale vakbondssolidariteit. Utrecht: 2015

Onheil is structureel.
Crises en onheil zijn geen uitzonderingen meer. Het zijn systeemfouten. Ze nemen toe en zullen in de toekomst steeds meer slachtoffers maken. Noodhulp is niet genoeg. Vijf voorstellen voor hervorming.
Vice Versa, oktober 2015

Nood breekt wet
Er is een tijd geweest dat vanuit Nederland een ander geluid klonk in Europa. We bekommerden ons om vluchtelingen, slachtoffers van oorlog, onderdrukking en armoede. We probeerden consequent te zijn en solidair. Dat werd opgemerkt. We lopen opnieuw voorop, maar nu in tegenovergestelde richting.
Vice Versa, juni 2015

Drogreden #10: Ongelijkheid is beter voor iedereen
Ongelijkheid werkt, want ongelijkheid doet werken. Dat bevordert dynamiek en innovatie, in ieders belang. Wie gelijkheid voorstaat en nivellering nastreeft is irrationeel. Gelijkheid is een ideologisch begrip, ongelijkheid is een kwestie van gezond verstand. De mensen zijn nu eenmaal niet gelijk. Dit zijn twee bedrieglijke redeneringen.
Vice Versa, maart 2015

Stad aan zee
Bij steden aan zee ligt één kant van de stad helemaal open, met uitzicht op een wijde horizon. Het kan ook andersom: kijken naar een stad van buitenaf, vanaf de horizon. Dat kan bij uitstek bij een stad als Den Haag, stad aan zee, met zicht op de wereld en bereid naar zich zelf te kijken met ogen van buiten. Een ideale stad voor het kloppend hart van de politiek: open, niet introvert. Zo zou het kunnen zijn.
Ons Den Haag, maart/april 2015

Drogreden # 9: Koopman of Dominee?
Waarom laten we ons telkens weer verleiden tot een discussie over de vraag: koopman of dominee? Waarom die steeds herhaalde claim, dat er gekozen moet worden tussen twee sjablonen, waar ieder het zijne bij kan denken, zodat een keus geen duidelijkheid verschaft? Men kan proberen dat te omzeilen door te kiezen voor en/en: Nederland dient in de relatie tot het buitenland zowel koopman als dominee te zijn. Maar wat houdt dat in? Wie zijn die koopman en die dominee? Hoe ben je dat of word je dat?
Vice Versa, december 2014

Het loopt uit de hand
Drie vragen dringen zich op, nu we dagelijks beelden zien van oorlog en geweld. Leidt vooruitgang tot meer vrede, of juist niet? Zijn de internationale verhoudingen anders dan in 1914, bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog? Herleeft de Koude Oorlog?
Vice Versa, oktober 2014

Na 2015
Buiten het wereldje van ontwikkelings- en milieudeskundigen is er weinig aandacht voor, maar er worden momenteel intensieve onderhandelingen gevoerd over de zogeheten mondiale ontwikkelingsagenda na 2015. Er wordt gebruik gemaakt van moderne communicatietechnologie om alle mogelijke maatschappelijke groepen overal vandaan te laten meespreken. Nooit eerder vonden VN onderhandelingen op een dergelijke wijze plaats. Dat verplicht alle regeringen om het proces zowel als de uitkomsten serieus te nemen. Dit reikt verder dan ontwikkelingssamenwerking. Het gaat ook om binnenlands beleid.
Nieuwe Liefde, Herfst 2014

Drogreden #8: Voedsel of vrijheid?
Wat heb je aan vrijheid, als je omkomt van honger? Vrijheid voor stervenden is leeg. Je moet overleven voordat je vrijheid op waarde kunt schatten. Gaat voedsel dus boven vrijheid? Nee, dit is wederom een drogreden. In ontwikkelingsbeleid staat vrijheid voorop, want vrijheid betekent het recht de macht uit te dagen en te vechten voor het voedsel dat ons toekomt.
Vice Versa, juli 2014

more...

Essays

De andere kant van de muur
In: Vice Versa, Jaargang 53, nummer 5, Herfst 2019, pp 20-23

EIGHTEEN LESSONS FROM TINBERGEN BY JAN PRONK (ARTICLE)
https://tinbergentoday.nl/

TINBERGEN, IDEALIST AND INSPIRER BY JAN PRONK (ARTICLE)
https://tinbergentoday.nl/

“Het proces is belangrijker dan het resultaat”
Voorwoord in: Johan P. Buwalda, UNDP in Liberia tussen twee burgeroorlogen, pp. 9-17

Achttien lessen van Tinbergen
In: Vice Versa, Jaargang 53, nummer 1, Voorjaar 2019, pp. 16-19

Het recht van de sterkste
In: Vice Versa, Jaargang 52, Winter 2018/19, pp. 20-23

Kofi Annan
In: DevISSues, Vol.20, No 2, pp. 4-5

Roofzucht en gramschap
In: Vice Versa, Jaargang 52, Voorjaar 2018, pp 44-46.

Drie realiteiten
In: SD Jaargang 74 - Nummer 5 - November 2017 pp 24-31

Streven naar een rechtvaardige orde. Van 1945 naar 2015 en daarna.
In: Rood-groene politiek voor de 21e eeuw. Een pact tussen generaties. Amsterdam: WBS & Van Gennep, 2017, pp 67-106

Partij kiezen
Oproep aan politieke partijen: ‘Kies partij voor vluchtelingen’ (19 oktober 2016)

TTIP: Hoe nu verder?
In: Eén Wereld, Jaargang 41, Herfst 2016, pp. 6-11

Sustainable Development: Challenge or Chimera?
Working paper Institute of Development Policy and Management, University of Antwerp. September 2016

Dertien dilemma's
In: Vice Versa, Jaargang 49, december 2015, pp. 54-56

more...

Speeches

Srebrenica: wie voelt zich aangesproken?
Toespraak Vlaams Vredesinstituut en Kazerne Dossin, Vlaams Parlement, Brussel, 29 oktober 2019

Drogredenen van zelfgenoegzaamheid.
Toespraak uitreiking ID Leaks Awards 2017/18, Pakhuis De Zwijger, Amsterdam, 26 juni 2018

Betsy Groen van Prinsterer: een diepgelovige vrouw met een groot hart
Toespraak bij de boekpresentatie van: Edith Schouten, Zoveel liefde, Historische roman over Betsy Groen van Prinsterer - van der Hoop (1807-1879). Haags Historisch Museum, Den Haag, 25 april 2018

Een linkse gezindheid
Koos Vorrink lezing, Koos Vorrinkhuis, Lage Vuursche, 1 mei 2017

Vrede: de lat ligt hoog
Toespraak Jalsa Salana Ahmadiyya Moslim Gemeenschap Nederland, Vierhouten, 29 april 2017

Tuin van Holland
Toespraak jubileum Mobarak moskee, ‘s Gravenhage, 9 december 2015

Schone doekjes, schone schijn
Gesproken column, ‘De middag van het evalueren’, LEI, Den Haag, 9 december 2015

Waar ligt de stad van de vrede?
Preek van de leek, Kloosterkerk, ’s Gravenhage, 15 november 2015

‘Death Penalty Has No Place in the 21st Century’
Lecture Andalas University, Padang, Indonesia, 25 September 2015

The Geography of Human Rights
Yap Thiam Hien Lecture, Constitutional Court, Jakarta, 22 September 2015

Exploring the Dutch Empire
Speech Book Launch ‘Exploring the Dutch Empire. Agents, Networks and Institutions 1600 –2000’, by Catia Antunes and Jos Gommans (ed.). Leiden University, 3 June 2015

Oorlog en geweld zijn mensenwerk. Vrede en vrijheid ook.
Toespraak Dodenherdenking, Duindorp, Scheveningen, 4 mei 2015

An Inconvenient Relation
Speech Seminar, International People’s Tribunal 1965: Indonesia’s 1965 Massacre. Unveiling the Truth, Demanding Justice Nieuwe Kerk, The Hague, 10 April 2015

Post 2015: Changing Tracks
Speech Seminar ‘Development in Theory and Practice’ on the occasion of the retirement of Professor Michiel Keyzer, Center for World Food Studies, Free University Amsterdam, 27 June 2014

more...

Interviews

Anoek Nuyens maakte een voorstelling over haar gesprekken met Jan Pronk. ‘Waren zijn dromen uitgekomen, wilde ik weten’
In: De Volkskrant, 30 november 2019

Tinbergen Today
In: Economisch-Statistische Berichten, 4 juli 2019

Leaders in Africa disappointed me
In: The Africanists, 11 July 2018

‘Afrikaanse leiders hebben mij zeer teleurgesteld’
In: NRC, 3 juli 2018

"Men was bevreesd voor Afrika"
In: Den Haag Centraal, 7 juni 2018

"Geur van massamoord zal ik altijd herkennen"
In: Trouw, 24 april 2018

“We kijken weg”
In: Volkskrant Magazine, 7 april 2018

'Het westen ziet zich opnieuw als de maat van alle dingen'
In: MO Mondiaal Nieuws, 23 juli 2016

'Ik vond dat ik overal moest zijn waar oorlog was'
In: Het vrijheidsboek. Generaties over vrijheid en onvrijheid in naoorlogs Nederland, Amsterdam: Nationaal Comite 4 en 5 mei (2016).

'Nooit meer slapen'
Radio interview VPRO met Ester Naomi Perquin, 1 april 2016

Vluchtelingenopvang inhumaan?
Radio interview VPRO Argos, 20 februari 2016

Reconciliation Keeps a Nation Together
In: Tempo (Indonesia), 4 October 2015

“Een politieke partij is niet zaligmakend”
In: Trouw, 18 maart 2015

Hoe Hippocrates-proof is Jan Pronk?
In: Vice Versa, oktober 2014

more...

Video


Lezing VSO, Utrecht, 8 juni 2013
Preview


Toespraak Evert Vermeer Stichting, Amsterdam, 11 mei 2012
Preview


De Kist, EO TV uitzending 8 december 2011.
Preview


College Lowlands, Ontwikkelingssamenwerking: ratio, belang, ethiek, effect
21 Augustus 2011
Preview


Kapuscinski lecture, London 16 February 2011
Preview

more...